k
Geschiedenis

Pre-historie

Het Gooi is ontstaan als stuwwal, bestaande uit zand, grind en keileem, in de Saale-ijstijd ca 100.000 v. Chr.
Door smeltwater van het landijs werd aan de westelijke rand van de stuwwal zand en grind afgezet.
Tijdens de Weichsel-ijstijd (ca 75.000 - 18.000 v. Chr.) verdween het landschap onder een dikke laag zand (fijn zand).

De Vechtstreek is laagveenmoerasgebied, ontstaan na de laatste ijstijd als gevolg van stijging van zeespiegel en grondwater.
Door de stijging van het grondwater werd er veen gevormd tot ca 2000 jaar geleden.

Historie
Het dorp Hilversum is op 4 maart 1424 gesticht.
In de 17e-eeuw is de grens van de stuwwal en het laagveen (500ha, de "Goyse vullingen, genaemt 's-Graveland") door Amsterdam afgegraven en in cultuur gebracht. Het verwijderde zand werd gebruikt als ophoogzand voor de uitbreiding van Amsterdam. De landbouwgronden die ontstonden waren nodig voor de voedselvoorziening van de stad.

Het veengebied is ontgonnen vanaf de 9e eeuw na Chr., aanvankelijk voor cultuurgrond, vanaf de 15e eeuw ook voor turfexploitatie. Door het baggeren ontstonden trekgaten, temidden van legakkers waar de turf te drogen werd gelegd. De smalle legakkers zijn op diverse plaatsen door wind en water weggeslagen, waardoor de veenplassen zijn ontstaan.

Erfgooiers
Het gebied waar thans de Hilversumse Meent is gevestigd, alsmede het omringende land, was eigendom van de Erfgooiers.
Erfgooiers waren mannelijke afstammelingen van gerechtigde gebruikers van de gemeenschappelijke gronden in het Gooi (toen Gooiland geheten)
In de loop der tijd raakten de gebruiksrechten los van de boerderijen, waarmee ze oorspronkelijk verbonden waren.
Er waren toen scharende (boeren die de grond beweidden) en niet-scharende erfgooiers.
Omstreeks 1900 waren er onlusten gericht tegen het bestuur van de erfgooiers, bestaande uit de Gooise burgemeesters en slechts 1 erfgooier.
De Erfgooierswet maakte een eind hieraan. (25-4-1912)
De Vereniging Stad en Lande Gooiland kreeg de 3300 ha meentgronden in eigendom.
Het bestuur werd gevormd uit 15 leden:
  • namens elke Gooise gemeente 1 lid (6)
  • uit elke Gooise gemeente 1 erfgooier (6)
  • niet-scharende erfgooiers 2 (2)
  • door de Kroon benoemde voorzitter (1)
De Nederlandse Heidemaatschappij kreeg opdracht de weidegronden te verbeteren. In dit kader werd ook de Hilversumse Meent (het hele Hilversumse grondgebied ten westen van Bussum) afgegraven en bemest.
In verband met het streekplan Gooi- en Vechtstreek werd in 1963 het besluit genomen de Vereniging te ontbinden. In 1971, toen het ontbindingsbesluit van de Vereniging Stad en Lande werd bekrachtigd, waren er nog 5040 erfgooiers, waarvan slechts 149 schaargerechtigd.

Hilversumse Meent

Meent betekent: niet-beboste gemene (gemeenschappelijke) gronden. Later: gemene weilanden.
De Hilversumse meent was al sinds ca 1300 als weide in gebruik.
De Karnemelksloot vormt de westelijke begrenzing van het gebied.
Deze sloot vormde in het begin van de 17e eeuw de verbinding tussen 's-Graveland en de Zuiderzee (zeehaven van Naarden)
Hij verloor deze rol na het aanleggen van de 's-Gravelandse vaart.
Langs deze vaart werd op de Hilversumse meent een kade gebouwd ter bescherming vann het achterliggende weidegebied tegen hoge waterstanden in de Vecht.
Rond de eeuwwisseling (1900) werd een stoomgemaal voor de Karnemelksloot gebouwd. In 1915 vervangen door een elektrisch gemaal.
Tussen de heide (ten zuiden van Bussum: Fransche Kampheide) en de weilanden (Hilversumse en Bussumse meent) was een dijk (houtwal) aangelegd om overlopen van schapen van heide naar weiland en koeien in de andere richting te voorkomen.
Deze dijk heette vroeger Wijdijk, in de 19e eeuw Koedijk.
De Koedijklaan in Bussum herinnert nog hieraan. Restanten van de Koedijk zijn nog te vinden tussen de Nieuwe 's-Gravelandseweg in Bussum en Cruysbergen (Bussumse Meent).

Recente geschiedenis

Reeds in 1920 heeft het Ministerie van Binnenlandse Zaken voorstellen gedaan voor samenvoeging van de (toen nog uitsluitend uit weidegebied bestaande) Hilversumse Meent samen te voegen met de nieuw te vormen gemeente bestaande uit Blaricum, Bussum, Huizen, Laren en Naarden.
Een alternatief was de samenvoeging van Naarden en Bussum, uitgebreid met de Hilversumse Meent.
De plannen kregen geen steun en de Minister trok zijn voorstellen in.

In 1924 vroeg de gemeente Bussum aan Hilversum om de overdracht van de Meent, Laegieskamp en Bantam ( Bussum was eigenaar van Laegieskamp, waarin een zwembad/ijsbaan in 1924 was aangelegd en Bantam) aan de gemeente Bussum.
De gemeente Hilversum weigerde (uiteraard).
De discussie over de Meent (bij Hilversum of naar Bussum) laait af en toe opnieuw op.

In het streekplan Gooi- en Vechtstreek van 1965 stond het voornemen in de Hilversumse Meent 4000 woningen te gaan bouwen.
O.a de Vereniging voor Natuurmonumenten maakte hiertegen bezwaar. De "groene buffer" tussen het Gooi en Weesp/Amsterdam zou teveel worden aangetast.
De Minister van Ruimtelijke Ordening gaf de Provincie Noord-Holland opdracht het Streekplan aan te passen en bebouwing in het gebied van de Hilversumse meent onmogelijk te maken.
Uiteindelijk sloten het Gewest, de gemeentes Bussum en Hilversum en de provincies Utrecht en Noord-Holland een compromis in 1969: er zouden slechts 1650 woningen komen met een "groene buffer" (nu bekend als de groengordel) van 100m als landschappelijke overgangszone tussen bebouwing en weilanden.
In 1971 stelde de gemeente Hilversum het bestemmingsplan vast. Voor de Hilversumse Meent-oost (thans o.a. trapveldje) was een waterpartij met groenzone voorzien. ("kwekerij met openbaar groen voor passieve recreatie")
Nadien kon in de Hilversumse Meent worden gebouwd.
De bouw van de Hilversumse Meent leidde tot onrust onder de bewoners van Het Spiegel in Bussum.
Men betreurde het verlies aan natuurgebied en vreesde voor een belasting van de infrastructuur van Het Spiegel door verkeer van en naar de Hilversumse Meent.
Dit was een van de belangrijkste reden tot oprichting van de Vereniging Vrienden van Het Spiegel.

In 1993 waren er plannen om Hilversumse meent-oost om te vormen tot tennisbanen en short-golfterrein.
Gelukkig zijn die plannen niet gerealiseerd, waarmee een groene corridor van Naardermeer via Laagjeskamp, Hilversumse Meent-Oost en Cruysbergen naar het Spanderswoud is blijven bestaan.

1996-1998: vernieuwing winkelcentrum en bouw van huizen aan 2 zijden van het centrum.
Het aantal woningen bedraagt thans 1662 (na de recente bebouwing in het centrumgebied)

In 2005 zal worden gestart met nieuwbouw van de scholen, in combinatie met een aantal woningen.

Links